ISO 9001:2026 veranderingen: wat wijzigt er?
Door Niels Maas (LinkedIn) · Gepubliceerd op 18 september 2025 · Bijgewerkt op 16 oktober 2026
ISO 9001:2026 is de nieuwe editie van de internationale norm voor kwaliteitsmanagement, op 16 september 2026 gepubliceerd door ISO. De ISO 9001:2026 veranderingen zijn beperkt: de hoofdstukindeling blijft gelijk, maar de eisen over kwaliteitscultuur en ethiek, risico's en kansen, wijzigingen en klimaat zijn aangescherpt. Certificaten voor ISO 9001:2015 vervallen na 30 september 2029. Hieronder staan de veranderingen per clausule, met bron, en een stappenplan voor de overgang.
Tijdlijn en overgangsperiode
| Fase | Datum | Betekenis |
|---|---|---|
| DIS ter stemming | 27 augustus 2025 | Conceptversie; inhoudelijke richting bekend |
| FDIS ter stemming | 27 mei tot en met 9 juli 2026 | Laatste concept |
| Publicatie ISO 9001:2026 | 16 september 2026 | Definitieve norm; audits mogelijk zodra uw certificerende instelling klaar is |
| Einde overgangsperiode | 30 september 2029 | Certificaten op ISO 9001:2015 vervallen |
Bronnen: ISO/TC 176/SC 2 (FDIS), iso.org (publicatie) en DNV (overgangsperiode). De overgangsregels komen van Global ACI, de opvolger van IAF en ILAC als internationale koepel van accreditatie-instanties.
De Nederlandse uitgave is verkrijgbaar via NEN.
De ISO 9001:2026 veranderingen per clausule
DNV noemt de veranderingen "moderate": minder ingrijpend dan de overgang naar de editie van 2015. Het overzicht hieronder volgt DNV.
| Clausule | Verandering | Wat u doet |
|---|---|---|
| 3 | De twintig termen uit de Harmonized Structure staan nu zelf in de norm; ISO 9000 blijft de basis voor begrippen | Geen actie nodig |
| 4.1 en 4.2 | Klimaatamendement van 2024 opgenomen | Klimaatafweging in contextanalyse en stakeholderanalyse |
| 5.1.1 | De directie bevordert kwaliteitscultuur en ethisch gedrag | Vastleggen hoe de directie dat doet |
| 6.1 | Gesplitst in 6.1.1, 6.1.2 (risico's) en 6.1.3 (kansen) | Risico's en kansen apart bepalen en opvolgen |
| 6.3 | Strengere eisen aan het beheren van wijzigingen in het systeem | Wijzigingsprocedure bijwerken |
| 7.1.4 en 7.3 | Verwijzen ook naar kwaliteitscultuur en ethisch gedrag | Bewustzijn van medewerkers hierop aanvullen |
| 10.1 | Samenvoeging van de oude 10.1 en 10.3 (continue verbetering) | Verwijzingen in procedures aanpassen |
| Bijlage A | Flink uitgebreid met toelichting bij clausule 4 tot en met 10 | Lezen bij de gap-analyse; bijlage A bevat geen eisen |
Kwaliteitscultuur en ethisch gedrag (5.1.1)
Clausule 5.1.1 noemt nu het bevorderen van kwaliteitscultuur en ethisch gedrag als taak van de directie. Dit is de wijziging met de meeste gevolgen voor de directie: een auditor zal vragen hoe de directie dat invult. Denk aan een beleidsverklaring die ethisch handelen noemt, aan de kwaliteitsdoelstellingen en aan de manier waarop de directie die bespreekt in de directiebeoordeling.
Risico's en kansen apart (6.1)
Clausule 6.1 is gesplitst: 6.1.1 algemeen, 6.1.2 risico's en 6.1.3 kansen. Risico's en kansen worden dus apart bepaald en opgepakt, en bijlage A geeft er meer toelichting bij. Werkt u nu met één register voor beide, dan is een apart overzicht van kansen de eenvoudigste aanpassing. Achtergrond: risicogebaseerd denken.
Wijzigingen in het systeem (6.3)
De eisen aan het plannen en beheren van wijzigingen in het kwaliteitsmanagementsysteem zijn aangescherpt, zodat wijzigingen de beoogde resultaten niet in gevaar brengen. Controleer of uw procedure ook het evalueren van een wijziging achteraf regelt.
Klimaatverandering (4.1 en 4.2)
Het klimaatamendement ISO 9001:2015/Amd 1:2024 is opgenomen. U bepaalt in de contextanalyse of klimaatverandering een relevant issue is, en houdt er rekening mee dat belanghebbenden eisen over klimaatverandering kunnen hebben. Een korte, onderbouwde paragraaf in de contextanalyse is vaak genoeg. Meer in het artikel over ISO 9001 en klimaatverandering.
Wat verandert er niet?
- De hoofdstukindeling (4 tot en met 10) blijft gelijk; de norm volgt de Harmonized Structure, net als ISO 14001 en ISO 45001.
- Bijlage A bevat geen eisen. De uitbreiding is toelichting.
- De verplichte documenten veranderen nauwelijks; zie de lijst met verplichte documenten voor ISO 9001.
Concepten van de norm noemden ook digitalisering en de leveranciersketen. In het overzicht van DNV van de definitieve editie staan die niet als wijziging. Uw leveranciersbeoordeling blijft dus gelijk.
Stappenplan voor de transitie
| Stap | Wat | Toelichting |
|---|---|---|
| 1 | Normtekst aanschaffen | Via NEN (Nederlands) of ISO |
| 2 | Gap-analyse | Loop de tabel hierboven langs; begin bij 5.1.1, 6.1 en 6.3 |
| 3 | Risico's en kansen splitsen | Apart overzicht van kansen naast het risicoregister |
| 4 | Kwaliteitscultuur en ethiek vastleggen | Beleid, bewustzijn (7.3), rol van de directie |
| 5 | Documenten bijwerken | Contextanalyse, wijzigingsprocedure, verwijzingen naar 10.1 en 10.3 |
| 6 | Interne audit op de wijzigingen | Gerichte interne audit vóór de transitie-audit |
| 7 | Directiebeoordeling | Bespreek de transitie en besluit over middelen |
| 8 | Transitie-audit afspreken | Met uw certificerende instelling, ruim vóór 30 september 2029 |
Kosten van de transitie
De kosten hangen af van uw huidige systeem, de omvang van de organisatie en de certificerende instelling. Er zijn geen betrouwbare openbare cijfers voor de transitie naar ISO 9001:2026; vraag daarom uw certificerende instelling om een opgave voor de transitie-audit. De kosten van certificering in het algemeen staan in het artikel over kosten van ISO 9001-certificering.
Wat u zelf kunt doen:
| Uitgangssituatie | Zelf met MaasISO |
|---|---|
| U bent al gecertificeerd op ISO 9001:2015 | Transitiepakket: € 195 excl. btw, binnenkort te koop |
| U begint met ISO 9001 | ISO 9001 Toolkit (voor ISO 9001:2026): € 495 excl. btw |
Conclusie
ISO 9001:2026 is een beperkte herziening: kwaliteitscultuur en ethiek (5.1.1), risico's en kansen apart (6.1), strengere eisen aan wijzigingen (6.3) en het klimaatamendement (4.1 en 4.2). Er is geen herbouw van het systeem nodig, wel een gap-analyse en gerichte aanpassingen vóór 30 september 2029.
Wilt u weten wat u moet aanpassen? Het ISO 9001-transitiepakket zet per wijziging tussen versie 2015 en 2026 op een rij wat u moet doen.
Veelgestelde vragen
Wanneer is ISO 9001:2026 uitgekomen?
ISO heeft ISO 9001:2026 op 16 september 2026 gepubliceerd. Er geldt een overgangsperiode van drie jaar: certificaten voor ISO 9001:2015 vervallen na 30 september 2029. Vraag uw certificerende instelling vanaf wanneer zij tegen de nieuwe editie toetst.
Wat zijn de belangrijkste veranderingen in ISO 9001:2026?
Volgens DNV: (1) de directie bevordert kwaliteitscultuur en ethisch gedrag (5.1.1, ook genoemd in 7.1.4 en 7.3); (2) risico's en kansen worden apart bepaald in 6.1.1 tot en met 6.1.3; (3) strengere eisen aan het beheren van wijzigingen in het systeem (6.3); (4) het klimaatamendement van 2024 is opgenomen in 4.1 en 4.2; (5) 10.1 voegt de oude 10.1 en 10.3 samen.
Moeten we wachten met certificeren tot ISO 9001:2026?
Nee. Certificering op ISO 9001:2015 blijft mogelijk zolang uw certificerende instelling dat aanbiedt, en het certificaat blijft geldig tot uiterlijk 30 september 2029. De hoofdstukindeling verandert niet, dus een systeem op basis van 2015 is met gerichte aanpassingen om te zetten.
Wat verandert er rondom risico's en kansen in ISO 9001:2026?
Clausule 6.1 is gesplitst in 6.1.1 (algemeen), 6.1.2 (risico's) en 6.1.3 (kansen). Risico's en kansen worden dus apart bepaald en opgepakt. Bijlage A geeft er meer toelichting bij. In de praktijk betekent dit vaak een apart overzicht van kansen naast het risicoregister.
Wat moet ik met klimaatverandering in ISO 9001:2026?
Het klimaatamendement uit 2024 (ISO 9001:2015/Amd 1:2024) is opgenomen. U bepaalt in de contextanalyse (4.1) of klimaatverandering een relevant issue is, en houdt er rekening mee dat belanghebbenden eisen over klimaatverandering kunnen hebben (4.2). Leg die afweging vast.
Hoe raakt ISO 9001:2026 leiderschap en cultuur?
Clausule 5.1.1 noemt nu het bevorderen van kwaliteitscultuur en ethisch gedrag als taak van de directie. Bewustzijn (7.3) en de omgeving voor processen (7.1.4) verwijzen er ook naar. Een auditor zal vragen hoe de directie dat in de praktijk invult.